Watertappunt ’t Duvels Vèrke

Het Watertappunt `t Duvels Vèrke” bevindt zich bij het gemeentehuis aan de Brink en staat vlakbij de Stoel. Dit kunstwerk eveneens door kunstenaar Juul Baltussen gemaakt, heeft als thema: Jeroen Bosch.  Begrijpelijk dat hij voor het watertappunt vlak bij deze kunstzetel door het werk van Jeroen Bosch werd geïnspireerd. Met name het schilderij “De verzoeking van de heilige Antonius”, want dat past uiteraard in Sint Anthonis, de enige plaats in Nederland die naar de heilige Antonius Abt uit Egypte is vernoemd.

Antonius Abt was in de Middeleeuwen een belangrijke heilige, zeker in een agrarische omgeving. Er ontstond een kloosterorde onder de naam Antonieten die de zorg voor zieken, met name lijders aan gangreen of Antoniusvuur, op zich namen. Deze kloosterorde mocht in de steden varkens laten rond lopen die het keukenafval verorberden dat destijds vaak op straat belandde. De varkens van de Antonieten hadden voor herkenbaarheid een bel om hun nek.  Het  slachten van de varkens was nuttig voor het levensonderhoud van de kloosterorde en de zieken. Een reden temeer om Antonius Abt af te beelden met een varken en een luidklokje. Het varken verscheen ook vaak bij afbeeldingen van Antonius Abt om zijn ascetenleven en de duivelse verleidingen van het vlees daarbij weer te geven.

De stadsvarkens van de Antonieten werden op 17 januari, de naamdag van Antonius Abt, geslacht en verdeeld onder de kloosterlingen, maar ook onder zieke, arme en behoeftige bewoners om de winter te kunnen trotseren. De “köpkesmert” die in sommige plaatsen nog wordt gehouden, zoals in Aijen door het schuttersgilde van St.  Antonius Abt /St. Agatha  aldaar is hiervan bekend.

Het watertappunt in Sint Anthonis is in de vorm van een varken als vaste begeleider van Antonius Abt. Het is een bijzonder exemplaar met Boschkenmerken. In zijn bek heeft hij een rode appel als wordt het varken als een delicatesse op een feestmaaltijd opgediend. Dood lijkt het varken niet, want er zijn nog levendige ogen aanwezig. Vreemd is ook dat het varken bokkenpoten heeft. In de Middeleeuwen was het een duivels symbool als een wezen dergelijke poten had. Historisch kunnen de bokkenpoten ook nog de oude band van Sint Anthonis met Boxmeer, dat een bok in zijn gemeentewapen heeft, weergeven. Het uiteinde van het varken wordt gevormd door de bovenzijde van een kruik waar water uit kan stromen. Dit is eveneens te zien op het middenpaneel aan de rechterzijde van het schilderij van Jeroen Bosch “De verzoeking van de “heilige Antonius”. Het varken loost aan zijn achterzijde  fris- en gezond drinkwater.

Het uiltje op de grond, een symbool dat Jeroen Bosch in zijn schilderijen vaak gebruikt, is enerzijds een nachtdier en als zodanig verdacht van duistere machten, zoals ook de vleermuis en de pad. Anderzijds komt de uil ook voor als het scherpziende dier, zowel dag als nacht, die de wereld beschouwend bekijkt en toeziet hoe alles verloopt.

Terug

Locatie

Sint Anthonis

Graag wat meer informatie?

Vul hieronder de gegevens in, en wij nemen contact met je op!

Partner van Natuurlijk Sint Anthonis